Enerji Yatırımcıları Portföy Küçülttü

 

Yıllık yüzde 7 artan enerji ihtiyacını karşılamak için 120 milyar dolar yatırım yapması gereken Türkiye’nin bu yılki yatırım planı 41 santral ile sınırlı kaldı

Şu an­da­ki mev­cut trend­ler, ger­çek­ten ge­le­cek ne­sil­le­ri bir fe­la­ke­te doğ­ru gö­tür­mek üze­re. Bu tes­pit Ulus­la­ra­ra­sı Ener­ji Ajan­sı­’nın kü­re­sel ener­ji pi­ya­sa­la­rı­nı de­ğer­len­dir­di­ği “World Energy Out­lo­ok’ ra­po­run­da ya­pıl­dı. Te­me­lin­de ise ik­lim de­ği­şik­li­ği­ne ne­den olan gaz­la­rın 3’te iki­si­ni sal­gı­la­yan ener­ji sek­tö­rün­de­ki de­ği­şim ih­ti­yaç­la­rı ya­tı­yor.
Bu nok­ta­da sü­reç, pet­rol ve do­ğal­gaz kay­nak­la­rın­da­ki azal­ma ile bir­lik­te tüm dün­ya­da al­ter­na­tif ve ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji kay­nak­la­rı­na ya­pı­la­cak ya­tı­rım­la­rı ön pla­na çı­ka­rı­yor. Yı­lık 65 mil­yar do­lar­lık ener­ji it­hal eden Tür­ki­ye­’de ise du­rum pek iç açı­cı gö­rün­mü­yor. Sek­tö­rün, 2023 yı­lı­na ka­dar ener­ji ta­le­bi­ni kar­şı­la­ya­bil­mek için 120 mil­yar do­lar­lık ya­tı­rım yap­ma­sı ge­re­ki­yor.

Yatırımlar durdu Uz­man­la­ra gö­re, şu an­ki tü­ke­tim trend­le­ri ile bir­lik­te Tür­ki­ye­’nin 15-20 bin me­ga­watt gü­cün­de 2 ve­ya 4 nük­le­er san­tral, 1.100 ci­va­rın­da ye­ni hid­ro­elek­trik san­tral, 20 bin mega­watt gü­cün­de de rüz­gar tri­bü­nü­ne ih­ti­ya­cı var. Pet­ro­lü ve do­ğal­ga­zı ol­ma­yan Tür­ki­ye tar­tış­ma ko­nu­su olan nük­le­er ener­ji ile tek tek ip­tal edi­len HES pro­je­le­ri ile hâ­lâ üre­tim açı­sın­dan pek umut ver­mi­yor. Sa­na­yi­ci ise Kı­rım ve gü­ney­de ya­şa­nan si­ya­si ka­rı­şık­lık­lar ne­de­ni ile var olan ener­ji kay­nak­la­rın­dan da ol­ma kor­ku­su içinde.

Tür­ki­ye ve dün­ya si­ya­se­tin­de ya­şa­nan çal­kan­tı­lar, ya­tı­rım­la­rı da ya­vaş­lat­tı. Ener­ji ve Ta­bii Kay­nak­lar Ba­kan­lı­ğı ve­ri­le­ri­ne gö­re Tür­ki­ye­’de 2013’ün ilk ya­rı­sın­da 100 ye­ni san­tral dev­re­ye gir­di. San­tral­le­rin 15’i İz­mi­r’­de, 7’si Gi­re­su­n’­da, 6’sı Ba­lı­ke­si­r’­de ku­rul­du. Ye­ni san­tral­le­rin ya­rı­sı HE­S’­ler­den olu­şur­ken, 22 rüz­gar ener­ji san­tra­li, 19 do­ğal gaz san­tra­li, 4 çöp ga­zı san­tra­li elek­trik üre­ti­mi­ne baş­la­dı.

Yabancı oranı düşük Bu yıl için Ba­kan­lık ta­ra­fın­dan açık­la­nan ra­kam ise 41. Bu çer­çe­ve­de 2014 yı­lı ya­tı­rım­la­rı­nın yüz­de 69’u­nu hid­ro­elek­trik san­tral­ler, yüz­de 21’i­ni rüz­gar ener­ji­si san­tral­le­ri, yüz­de 7’si­ni ter­mik san­tral­ler, yüz­de 1,49’u­nu ise di­ğer ener­ji kay­nak­la­rı oluş­tu­ra­cak. Ye­ni ya­tı­rım­lar dı­şın­da sek­tör­de­ki sa­tın al­ma ve bir­leş­me ha­re­ket­le­rin­de de cid­di bir dü­şüş söz ko­nu­su. PwC Tür­ki­ye Ener­ji Sek­tö­rü Da­nış­man­lı­ğı ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan ‘Tür­ki­ye Ener­ji Sek­tö­rün­de Bir­leş­me ve Sa­tın Al­ma­lar Ra­po­ru­’, sek­tö­re olan yer­li ve ya­ban­cı ya­tı­rım­cı il­gi­si­ni ölç­mek adı­na önem­li bir gös­ter­ge. Ra­po­ra gö­re 2012 yı­lın­da 9.5 mil­yar do­lar­lık alım sa­tım ve bir­leş­me ya­pı­lır­ken, bu ra­kam 2013’te 7 mil­yar do­la­ra düş­tü. İş­lem sa­yı­sı da 45’ten 40’a düş­tü. İş­lem­ler­de, yüz­de 98 yer­li ya­tı­rım­cı­ya kar­şı­lık, yüz­de 2 ya­ban­cı ya­tı­rım­cı ora­nı var. PwC Tür­ki­ye Ener­ji Sek­tö­rü Da­nış­man­lık Hiz­met­le­ri Or­ta­ğı En­gin Ali­oğ­lu, 2014’e iliş­kin ön­gö­rü­sün­de dur­gun bir yıl ya­şa­na­ca­ğı­na dik­kat çe­ke­rek, “Si­ya­si ve eko­no­mik be­lir­siz­lik­ler ile özel­leş­tir­me port­fö­yün­de es­ki­ye gö­re da­ha az çe­ki­ci var­lık­la­rın bu­lun­ma­sı ne­de­niy­le 2014 yı­lıy­la il­gi­li ön­gö­rü­ler­de tem­kin­li ol­mak­ta fay­da var. Bu­nun­la bir­lik­te, Af­şin El­bis­tan kö­mür ma­de­ni ve ener­ji san­tra­li­ne yö­ne­lik ye­ni bir ya­tı­rım ka­ra­rı sek­tö­re ha­re­ket­li­lik ge­ti­re­bi­li­r” yo­ru­mu­nu yap­tı.

Elek­trik ‘ye­ni­len­me­li­’ Ko­nu­nun uz­man­la­rın­dan, Ulus­la­ra­ra­sı Ener­ji Ajan­sı Baş Eko­no­mis­ti Fa­tih Bi­rol, TÜ­Sİ­AD’­ın gö­rüş der­gi­si­ne ver­di­ği rö­por­taj­da ise Tür­ki­ye­’nin ener­ji ve­rim­li­ği ile ‘s­tra­te­jik ül­ke­’ se­çe­nek­le­ri üze­ri­ne yo­ğun­laş­ma­sı ge­rek­ti­ği­ne dik­kat çe­ki­yor. Bi­rol, “Tür­ki­ye’­de yap­mak üze­re ol­du­ğu­muz iki şey var. Bi­rin­ci­si ener­ji ve­rim­li­li­ği­ni ar­tır­mak. İkin­ci­si ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji­nin Tür­ki­ye elek­trik üre­ti­mi­nin cid­di bir par­ça­sı ol­ma­sı­nı sağ­la­mak. Bu­na ar­tı ola­rak Irak ile ya­pa­bi­le­ce­ği­miz bir an­laş­ma ve İs­ra­il ile Do­ğu Ak­de­ni­z’­de­ki ga­zın Tür­ki­ye üze­rin­den de ta­şın­ma­sı söz ko­nu­su” ifa­de­le­ri­ni kul­lan­dı.

 

SAYİME BAŞÇI / SÖZCÜ

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s